Is gezond?
Kwartel is een mooie aanvulling in een voedzaam eetpatroon.
Het vlees bevat veel eiwit en vrijwel geen koolhydraten. Daarnaast levert het nuttige mineralen zoals ijzer, fosfor, zink en selenium. Ook zitten er B-vitaminen in, waaronder B6, niacine en een beetje B12. Zoals bij ander gevogelte hangt de uiteindelijke voedingswaarde ook af van welk deel je eet en hoe je het bereidt. Met vel is kwartel vetter en calorierijker dan zonder vel. Het vel levert goede voedingstoffen en zorgt dat je beter verzadigt raakt.
Wat is de oorsprong/geschiedenis van ?
De oorsprong van kwartel loopt langs twee lijnen: de wilde kwartel en de kwartel die wij eten.
De wilde kwartel die in Europa voorkomt is de Europese kwartel, Coturnix coturnix. Dit is een kleine trekvogel die al heel lang voorkomt in Europa, Noord-Afrika en delen van Azië. Ook in Nederland hoort hij van nature thuis, al leeft hij vrij verborgen in akkers, graslanden en ruigere vegetatie. Het is dus geen vogel die pas later door de mens is ingevoerd, maar een soort die al eeuwen deel uitmaakt van het natuurlijke landschap.
De kwartel die op het bord belandt, is meestal niet deze wilde Europese kwartel. In de praktijk gaat het bijna altijd om de Japanse kwartel, Coturnix japonica. Deze soort komt oorspronkelijk uit Oost-Azië en is daar eeuwen geleden gedomesticeerd. In Japan werd hij eerst gehouden als zangvogel. Later ontdekte men ook zijn waarde voor eieren en vlees. Zo groeide kwartel uit van liefhebberijdier tot nuttig landbouwdier.
In de twintigste eeuw werd de Japanse kwartel steeds belangrijker voor de voedselproductie. Na de Tweede Wereldoorlog is de fokkerij opnieuw opgebouwd en van daaruit heeft deze kwartel zich verder verspreid over de wereld. De meeste kwartels die nu commercieel worden gehouden voor vlees of eieren stammen af van die gedomesticeerde lijn.
De geschiedenis van kwartel op tafel is dus ouder dan veel mensen denken. Niet omdat men hier massaal wilde kwartels ving, maar omdat in Azië al vroeg werd begonnen met het houden en fokken van kwartels. Van daaruit kreeg kwartel langzaam een plek in de keuken van andere landen, vaak als verfijnd klein gevogelte voor feestelijke maaltijden
Wat zijn de voedingswaarden?
De exacte waardes verschillen per ras, voeding, bereiding en analysebron. Onderstaande waardes geven een bruikbare indruk per 100 gram rauwe kwartel met vel.Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit.
- Energie: 192 kcal
- Eiwit: 19,6 gram
- Vet: 12 gram
- Koolhydraten: 0 gram
- IJzer: 4,5 mg
- Zink: 2,7 mg
- Selenium: 17 microgram
- Vitamine B6: 0,6 mg
- Vitamine B12: 0,4 tot 0,5 microgram
- Niacine: 7,5 mg
Bij allergie voor
Kwartel wordt meestal goed verdragen. Allergische reacties op kwartelvlees of kwartelei zijn zeldzaam, maar kunnen voorkomen, vooral bij mensen met allergie voor ei, pluimveevlees of vogelallergenen.
Door mogelijke kruisreacties is voorzichtigheid nodig. Voor mensen zonder allergie zijn er geen bijzondere contra-indicaties bekend. Goede keukenhygiëne blijft wel belangrijk.
Wat is het seizoen?
Kwartel kun je het hele jaar kopen. Vaak ingevroren.
Waar kun je kopen?
Kwartel koop je bij een goede poelier. Rondom feestdagen kun je het beter bestellen. Online zijn er veel adressen te vinden waar je ze koopt.
Kun je zelf telen?
Hoe fok je zelf kwartels?
Je begint met een gezonde fokgroep. Voor hobbyfok gaat het meestal om Japanse kwartels, omdat die snel opgroeien, vlot leggen en relatief makkelijk te houden zijn. Kwartels zijn sociale dieren en moeten niet alleen worden gehuisvest. Bij gemengde groepen moet je niet meer dan één haan op vier hennen houden. Voor fokdoelen worden vaak koppels of trio’s gebruikt, dus één haan met één of twee hennen. Dat beperkt ruzie en maakt het overzichtelijker.
Waar begin je mee?
Begin niet met te veel dieren. Een kleine, rustige fokgroep werkt beter dan een overvol hok. Kies alleen dieren die levendig zijn, goed in de veren zitten, netjes lopen, heldere ogen hebben en geen kromme poten of andere duidelijke afwijkingen tonen. Zieke of zwakke dieren gebruik je niet voor de fok. LICG wijst er ook op dat kwartels gevoelig kunnen zijn voor parasieten en infecties, dus gezondheid is geen bijzaak maar de basis.
Wat voor huisvesting hebben fokkwartels nodig?
Kwartels zijn bodembewoners. Ze hebben dus geen draadbodem of hoog circusverblijf nodig, maar een rustige ren of hok met een dichte bodem, bijvoorbeeld met zand, houtkrullen of stro. Foerageren is belangrijk gedrag voor kwartels en dat kan niet op draadgaas. Ook hebben ze beschutting nodig om zich veilig te voelen. Hokken lager dan twee meter moeten aan de bovenkant zo zijn ingericht dat vogels zich niet bezeren als ze plots opvliegen. LICG noemt daarvoor een zacht tweede plafond of beschermende laag onder het dak.
Kun je zomaar dieren bij elkaar zetten?
Nee. Dat gaat vaak mis. Kwartels bouwen een pikorde op en het toevoegen van nieuwe dieren aan een bestaande groep geeft makkelijk agressie. Ook meerdere hanen samen houden is vragen om ellende. Zet je een nieuwe groep op, doe dat dan in een voor alle dieren onbekend verblijf. Dan heeft niemand al bezit geclaimd.
Wanneer gaan kwartels leggen?
De eileg komt op gang bij voldoende licht. Volgens LICG begint de eileg bij ten minste veertien uur licht per dag, meestal rond het voorjaar. Dat betekent ook dat rust, seizoen en lichtschema invloed hebben op je fokresultaat. Een dier dat geen goede omstandigheden heeft, legt minder of onregelmatig.
Broeden kwartels zelf hun eieren uit?
Soms, maar reken daar niet blind op. In de praktijk gebruiken veel houders een broedmachine, zeker bij Japanse kwartels. De incubatietijd van kwarteleieren is ongeveer 16 dagen volgens Merck, en in de praktijk wordt vaak 17 tot 18 dagen aangehouden afhankelijk van type kwartel en omstandigheden. Temperaturen rond 37,5 tot 37,7 °C en een luchtvochtigheid van ongeveer 50 tot 60% in het grootste deel van de broedperiode worden veel gebruikt. Tegen het uitkomen gaat de luchtvochtigheid meestal omhoog. De eieren moeten tijdens het grootste deel van de broedperiode regelmatig gekeerd worden.
Waar let je op bij broedeieren?
Neem alleen schone, gave eieren met normale vorm. Geen gebarsten, misvormde of heel vuile eieren. Bewaar broedeieren niet te lang. Onderzoek laat zien dat de uitkomst slechter wordt naarmate eieren langer liggen, en dat hatchability duidelijk afneemt bij langere opslag. Eieren die meer dan vier tot zeven dagen liggen, geven gemiddeld al minder goede resultaten dan versere eieren.
Hoe verzorg je de kuikens na het uitkomen?
Dan begint het echte werk. Kwartelkuikens zijn piepklein, snel en kwetsbaar. Ze hebben direct warmte nodig. Bronnen over kwartelopfok adviseren een starttemperatuur rond 35 °C op kuikenniveau, waarna je die temperatuur wekelijks stapsgewijs verlaagt tot de jongen volledig bevederd zijn. Geef water in heel ondiepe drinkbakjes, zodat kuikens er niet in verdrinken. Gebruik voer dat fijn genoeg is voor kleine kuikens en zorg dat de dieren altijd makkelijk bij voer en water kunnen.
Wanneer moet je jonge kwartels scheiden?
Bij snel groeiende soorten zoals Japanse kwartels moeten de jongen volgens LICG meestal op een leeftijd van zes tot acht weken van de ouders worden gescheiden om vechtpartijen te voorkomen. Dat is een belangrijk punt, want wie te lang wacht, krijgt onrust, pikschade en stress in het hok.
Wat zijn de grootste fouten bij het zelf fokken van kwartels?
De klassiekers zijn voorspelbaar.
Te veel dieren op te weinig ruimte.
Te veel hanen.
Steeds dieren bijplaatsen in een bestaande groep.
Fokken met zwakke of zieke dieren.
Te oude broedeieren gebruiken.
Onjuiste temperatuur of luchtvochtigheid in de broedmachine.
Kuikens te koud opfokken.
Geen aandacht voor hygiëne, mestonderzoek en parasieten.
Waar moet je verder nog op letten?
Let op hygiëne, ventilatie en rust. Laat mest regelmatig controleren als je vaker fokt, want kwartels kunnen ongemerkt parasieten meedragen en zo elkaar blijven besmetten. Let ook op welzijn in plaats van alleen op productie. Een kwartel is geen ei-automaat met veertjes. Alleen fokken omdat het “wel schattig is” levert vaak slordige resultaten op en onnodig dierenleed
Hoe en/of hoelang, bewaar je ?
Kwartel vers eet je binnen enkele dagen. Wij vinden ingevroren daarom het fijnst. Let op bij het ontdooien.
- Ontdooi kwartel nooit op het aanrecht: laat kwartel nooit op kamertemperatuur ontdooien. Dat is gevaarlijk, omdat bacteriën dan snel kunnen groeien.
- Gebruik de koelkast: ontdooi kwartel bij voorkeur in de koelkast bij 3 tot 5 °C.
- Voorkom kruisbesmetting: leg de kwartel tijdens het ontdooien in een afgesloten bakje of schaal, zodat vleessappen niet op andere voedingsmiddelen kunnen druppelen.
- Snelle methode met koud water: heb je weinig tijd, leg de kwartel dan in een waterdichte verpakking in koud water. Ververs het water elke 30 minuten.
- Gebruik van de magnetron: dit kan, maar alleen als je de kwartel daarna direct volledig bereidt.
- Opnieuw invriezen: ontdooide kwartel mag niet opnieuw worden ingevroren.
- Bereiden: zorg dat de kwartel na het ontdooien goed gaar is.
Wat zijn de verschillende soorten ?
Japanse kwartel (welk wij het vaakst kunnen kopen)
Europese kwartel
Chinese dwergkwartel
Virginische boomkwartel
Californische kuifkwartel
Gambelkwartel
Harlekijnkwartel
Bergkwartel
Schubkwartel
Roul-roul of kuifboomkwartel
Bereiding van
Alle bereidingen die gelden voor kip gelden ook voor kwartel. De garing is natuurlijk minder lang. Bij onze recepten vind je ook e"'en.
In de planner laten we kwartel met bijzondere dagen wel eens voorkomen. Zodat we een grotere afwisseling in soorten hebben. Dat is weer gezonder dan wekelijks dezelfde kip van de zelfde fokkerij.
